महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजनेत मंजूर उपचारांसाठी पैसे मागितले तर सावधान!
महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजनेत मंजूर उपचारांसाठी पैसे मागितले तर सावधान!
कॅशलेस उपचाराच्या नावाखाली अतिरिक्त वसुली? रुग्णांनी बिल-पावत्या जपून तक्रार करण्याचे आवाहन
विशेष प्रतिनिधी | वंदे भारत न्यूज एक्सप्रेस
मुंबई : राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या गरजू आणि पात्र नागरिकांना गंभीर आजारांवरील उपचारांचा आर्थिक भार कमी व्हावा, यासाठी राज्य शासनाची महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजना (MJPJAY) महत्त्वाची ठरत आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना अंगीकृत रुग्णालयांमध्ये विविध आजारांवरील उपचार व शस्त्रक्रियांसाठी कॅशलेस सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.
मात्र, योजनेअंतर्गत उपचार घेताना काही रुग्णांकडून अतिरिक्त पैसे मागितले जात असल्याच्या तक्रारी असल्यास रुग्णांनी त्याकडे दुर्लक्ष न करता तातडीने संबंधित यंत्रणेकडे दाद मागणे आवश्यक आहे. मंजूर उपचार पॅकेजमध्ये समाविष्ट असलेल्या सेवांसाठी रुग्णाकडून अतिरिक्त शुल्क आकारले जात असल्यास त्याबाबत चौकशी व तक्रार करता येते.
कॅशलेस उपचार म्हणजे नेमके काय?
महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजनेचा प्रमुख उद्देश पात्र लाभार्थ्यांना उपचाराचा आर्थिक भार न पडता आवश्यक वैद्यकीय सेवा उपलब्ध करून देणे हा आहे. योजनेत विविध आजार व शस्त्रक्रियांसाठी निश्चित उपचार पॅकेज उपलब्ध आहेत.
रुग्णाचा उपचार संबंधित पॅकेजअंतर्गत मंजूर झाल्यानंतर त्या पॅकेजमध्ये समाविष्ट असलेल्या सेवांचा खर्च योजनेच्या नियमांनुसार हाताळला जातो. त्यामुळे रुग्णांनी उपचार सुरू करण्यापूर्वी आपल्या उपचारासाठी कोणते पॅकेज मंजूर झाले आहे आणि त्यामध्ये कोणत्या सेवा समाविष्ट आहेत, याची माहिती घेणे महत्त्वाचे आहे.
औषधे, तपासण्या आणि शस्त्रक्रियेचा खर्च
मंजूर पॅकेजच्या स्वरूपानुसार रुग्णालयात दाखल होणे, डॉक्टर व तज्ज्ञांची सेवा, शस्त्रक्रिया, आवश्यक औषधे, निदान चाचण्या, रुग्णालयीन सेवा आणि उपचाराशी संबंधित इतर खर्चांचा समावेश असू शकतो.
त्यामुळे उपचारादरम्यान “औषधांसाठी वेगळे पैसे”, “तपासणीसाठी अतिरिक्त शुल्क”, “ऑपरेशन चार्ज वेगळा” किंवा पॅकेजमध्ये समाविष्ट असलेल्या इतर सेवांसाठी स्वतंत्र रक्कम मागितली जात असल्यास रुग्णांनी संबंधित सेवा पॅकेजमध्ये समाविष्ट आहे की नाही, याची खात्री करावी.
आरोग्यमित्राची भूमिका महत्त्वाची
महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजनेअंतर्गत अंगीकृत रुग्णालयांमध्ये रुग्णांना योजनेची माहिती आणि प्रक्रियेबाबत मार्गदर्शन करण्यासाठी आरोग्यमित्राची व्यवस्था असते.
रुग्णांना उपचारासाठी मंजूर झालेले पॅकेज, आवश्यक कागदपत्रे, कॅशलेस उपचाराची प्रक्रिया आणि योजनेअंतर्गत मिळणाऱ्या सुविधांबाबत माहिती हवी असल्यास आरोग्यमित्राशी संपर्क साधता येतो.
रुग्णालयातील कर्मचारी किंवा संबंधित व्यक्ती अतिरिक्त पैशांची मागणी करत असल्यास रुग्णांनी आरोग्यमित्राकडे त्याबाबत स्पष्टपणे विचारणा करावी.
पैसे मागितले तर रुग्णांनी काय करावे?
अतिरिक्त शुल्काची मागणी झाल्यास रुग्णांनी घाबरून जाण्याची गरज नाही. शक्य असल्यास पुढील पुरावे जतन करावेत—
रुग्णालयाचे बिल, पैसे भरल्याची पावती, डॉक्टरांचे प्रिस्क्रिप्शन, तपासणी अहवाल, अॅडमिशन कागदपत्रे, डिस्चार्ज कार्ड आणि योजनेअंतर्गत उपचार मंजुरीशी संबंधित कागदपत्रे.
रुग्णालयाकडून कोणत्या कारणासाठी किती रक्कम मागितली जात आहे, याची माहितीही नोंदवून ठेवावी. पावतीशिवाय पैसे देण्याची वेळ आल्यास रुग्णांनी शक्य तितक्या लवकर संबंधित योजनेच्या अधिकृत यंत्रणेशी संपर्क साधावा.
आधीच पैसे दिले असतील तर?
उपचारासाठी आधीच पैसे भरले असतील तरी रुग्णांनी गप्प बसू नये. पैसे भरल्याची पावती किंवा उपलब्ध पुरावा जतन करून अधिकृत तक्रार नोंदवता येते.
तक्रारीनंतर संबंधित उपचार पॅकेज, आकारलेले शुल्क आणि रुग्णालयाची प्रक्रिया यांची तपासणी केली जाऊ शकते. जर आकारलेली रक्कम पॅकेजच्या नियमांच्या विरोधात असल्याचे आढळले, तर संबंधित प्रकरणात नियमानुसार पुढील कार्यवाही होऊ शकते.
‘पॅकेजमध्ये नाही’ असे सांगितल्यास माहिती घ्या
काही वेळा रुग्णालयाकडून एखाद्या सेवेसाठी अतिरिक्त शुल्क मागितले जाऊ शकते. अशावेळी रुग्णांनी केवळ तोंडी माहितीवर विश्वास न ठेवता ती सेवा मंजूर पॅकेजमध्ये आहे की नाही, अतिरिक्त शुल्क का आकारले जात आहे आणि त्याचा अधिकृत नियम काय आहे, याची माहिती घ्यावी.
कारण प्रत्येक आजार, शस्त्रक्रिया आणि उपचार पॅकेजच्या अटी वेगवेगळ्या असू शकतात. त्यामुळे कोणतेही शुल्क सरसकट बेकायदेशीर आहे असे गृहीत न धरता, संबंधित पॅकेजच्या नियमांनुसार त्याची खात्री करणे महत्त्वाचे आहे.
रुग्णांनी आपल्या हक्कांबाबत जागरूक राहावे
सरकारी आरोग्य योजनेचा लाभ घेताना रुग्ण आणि त्यांच्या नातेवाईकांनी आपल्या उपचाराची संपूर्ण माहिती घेणे गरजेचे आहे. उपचार कोणत्या पॅकेजअंतर्गत मंजूर आहे, कोणत्या सुविधा त्यात समाविष्ट आहेत आणि कोणत्या कारणासाठी पैसे मागितले जात आहेत, याची माहिती घेतल्यास अनावश्यक आर्थिक भार टाळता येऊ शकतो.
रुग्णालयाने अतिरिक्त शुल्काची मागणी केली आणि समाधानकारक स्पष्टीकरण मिळाले नाही, तर संबंधित यंत्रणेकडे तक्रार करण्याचा मार्ग रुग्णांसाठी उपलब्ध आहे.
तक्रारीसाठी MJPJAY हेल्पलाइन
महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजनेच्या अधिकृत माहितीनुसार रुग्णांसाठी हेल्पलाइन सुविधा उपलब्ध आहे.
टोल-फ्री क्रमांक : १५५ ३८८ / १८०० २३३ २२ ००
रुग्णांनी तक्रार करताना उपचाराची माहिती, रुग्णालयाचे नाव, उपचाराचे पॅकेज, आकारलेली रक्कम आणि उपलब्ध कागदपत्रे जवळ ठेवावीत.
रुग्णांनी हे लक्षात ठेवा!
महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजना ही पात्र लाभार्थ्यांसाठी मोठी आर्थिक मदत आहे. त्यामुळे योजनेचा लाभ घेताना रुग्णांनी माहितीअभावी अनावश्यक पैसे देऊ नयेत.
मंजूर पॅकेजमध्ये समाविष्ट असलेल्या सेवांसाठी अतिरिक्त शुल्काची मागणी होत असल्यास त्याची खात्री करा, पावती घ्या, कागदपत्रे जतन करा आणि आवश्यक असल्यास अधिकृत यंत्रणेकडे तक्रार करा.
आपला हक्क जाणून घ्या…
आपल्या कुटुंबाचा पैसा वाचवा…
आणि इतर रुग्णांनाही जागरूक करा!
वंदे भारत न्यूज एक्सप्रेस
सत्य | निर्भीड | वेगवान





